Gestasyonel Trofoblastik Hastalıklar (GTH)
Gebelik, son adet tarihinden itibaren başlayan ve ortalama 40 hafta süren mucizevi bir süreçtir. Amacımız; bu süreci hem anne hem de bebek için en sağlıklı, en güvenli ve en konforlu şekilde tamamlamaktır. Düzenli kontroller sayesinde olası riskler erkenden belirlenir ve doğumun en doğru zamanda gerçekleşmesi sağlanır.
Gestasyonel Trofoblastik Hastalıklar (Üzüm Gebeliği) ve Tedavisi
Tıbbi literatürde “Gestasyonel Trofoblastik Hastalıklar” (GTH) olarak adlandırılan, halk arasında ise yaygın olarak “Üzüm Gebeliği” veya “Mol Gebelik” olarak bilinen bu durum; gebelik sırasında gelişen, ancak sağlıklı bir bebek yerine plasenta hücrelerinin (trofoblastların) kontrolsüz çoğalmasıyla karakterize nadir bir tablodur. Bu hastalık grubu, iyi huylu (benign) formlardan, tedavi gerektiren daha ciddi formlara kadar değişebilir. En önemli özelliği, doğru tedavi ve sıkı takip ile %100’e yakın tam iyileşme sağlanmasıdır.
Hastalığın Türleri Nelerdir?
Bu hastalık grubu temelde iki ana başlıkta incelenir:
- Mol Gebelik (Hydatidiform Mole): En sık görülen, iyi huylu formdur. Döllenme sırasındaki genetik bir hata sonucu oluşur.
- Komplet (Tam) Mol: Bebek oluşumu hiç yoktur, sadece anormal plasenta dokusu üzüm salkımı şeklinde büyür.
- Parsiyel (Kısmi) Mol: Bebek oluşumu vardır ancak genetik kusurludur ve yaşamla bağdaşmaz.
- Gestasyonel Trofoblastik Neoplazi (GTN): Mol gebeliğin tedavi sonrası devam etmesi veya kötü huylu davranış sergilemesi durumudur (İnvaziv Mol, Koryokarsinom gibi). Kemoterapiye son derece iyi yanıt verir.
Belirtileri Nelerdir?
Hastalarda başlangıçta normal bir gebelik belirtileri görülür ancak bazı şikayetler normalden daha şiddetlidir:
- Vajinal Kanama: En sık görülen belirtidir. Genellikle koyu renkli veya “erik suyu” kıvamında tarif edilir. Kanama ile birlikte üzüm tanesine benzer parçalar düşebilir.
- Aşırı Bulantı ve Kusma: Gebelik hormonu (Beta hCG) normalden çok daha yüksek olduğu için bulantılar çok şiddetlidir.
- Rahmin Beklenenden Büyük Olması: Gebelik haftasına göre karın daha büyük görünür.
Tanı Nasıl Konur?
Tanı genellikle rutin ultrason muayenesinde konur.
- Ultrason: Rahim içinde bebeğe ait görüntü yerine “Kar Fırtınası” (Snowstorm) adı verilen karmaşık, kistik bir yapı izlenir.
- Beta hCG Testi: Kandaki gebelik hormonu seviyeleri, normal bir gebelikte olması gerekenden çok daha yüksek seviyelerdedir (Örn: 100.000 üzeri).
Tedavi Yöntemi: Rahim Tahliyesi
GTH tanısı konulduğunda vakit kaybetmeden rahim içinin temizlenmesi gerekir.
- Vakum Küretaj (Emme Yöntemi): Rahim ağzı genişletilerek, içerideki anormal doku özel vakumlu cihazlarla tamamen boşaltılır. Bu işlem genellikle genel anestezi altında yapılır, hasta ağrı hissetmez.
- Histerektomi: İleri yaşta olan ve çocuk isteği olmayan hastalarda nadiren rahmin tamamen alınması tercih edilebilir.
En Kritik Aşama: Tedavi Sonrası Takip
Mol gebelik tedavisinin en önemli kısmı küretajdan sonraki süreçtir. Vücuttaki Beta hCG hormonu sıfırlanana kadar (genellikle 6 ay – 1 yıl) hasta yakından takip edilir.
- Haftalık Kan Testi: Hormon seviyesi düşüşe geçene kadar her hafta, sonrasında ise ayda bir kan verilir.
- Korunma Şartı: Takip süresi boyunca (en az 1 yıl) hastanın kesinlikle hamile kalmaması gerekir. Çünkü yeni bir gebelik, hastalığın nüks edip etmediğinin anlaşılmasını engeller.
Gelecekte Anne Olabilir miyim?
Evet. Mol gebelik geçirmek, gelecekte sağlıklı bir bebek sahibi olmanıza engel değildir. Tedavi ve takip süreci tamamlandıktan sonra hastalarımız sağlıklı bir şekilde gebe kalabilir ve doğum yapabilirler.
Dr. Serkan Bodur Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı